Solunum Sistemi Neden Var?

Biyolojide “solunum” teriminin iki anlamı var, bunlardan birincisi hücrelerin enerji elde etmek amacıyla organik molekülleri parçalaması, ikincisi ise organizma ile çevresi arasında gerçekleştirilen gaz alışverişidir.

Canlı hücreler, enerji ihtiyaçlarını karşılamak için iki ayrı şekilde organik madde yıkımı gerçekleştirirler, bazı canlılar organik maddeyi yıkar ve organik ürünler oluştururken bazıları ise organik maddeyi inorganik bileşenlerine kadar parçalar ve bu amaçla oksijeni “son elektron alıcısı” olarak kullanır.

Oksijenli solunum olarak adlandırılan bu olayda hücreler sürekli oksijene ihtiyaç duyarken karbondioksit gazı üretirler. Solunum reaksiyonlarının devam edebilmesi için elbetteki hücrelere düzenli olarak oksijen alınması ve oluşan karbondioksitin de dışarı atılması gerekir. Bu nedenle canlı -ister basit ister karmaşık olsun- düzenli olarak çevresiyle bu gazların değişimini yapar.

İster tek hücreli canlılar olsun, isterse çok hücreli canlıların tüm hücreleri, her hücre çevresi ile bir alışveriş içindedir. Tek hücreli canlıların sürekli olarak çevreleri değişkendir: Ya kendileri hareket eder, ya çevreleri… Ama çok hücreli canlıların dokularını oluşturan hücreler için aynı şey pek geçerli değildir. Bu hücreler etrafta pek gezinemezler bu nedenle bunların etrafındki ortamın içeriği düzenli olarak bu hücrelerin ihtiyaçları için ayarlanmalıdır. Gelişmiş çok hücrelilerde, bu hücrelerin oksijen ihtiyaçlarını karşılamak ve hücrelerde üretilen atık karbondioksiti uzaklaştırmak için özel sistemler bulunur.

.
BilimarT|Halk İçin Bilim

Post a Response